Ik wil een boek uitgeven

Je wilt een boek uitgeven, maar hoe werkt dat? Hier in het kort een overzicht van zaken waar je mee te maken kunt krijgen.

Introductie:
Je hebt een idee voor een verhaal of boek en je wilt er meer mee dan thuis op je computer laten staan, maar hoe doe je dat? Een goed begin is om gewoon te gaan schrijven, begin eraan en ga later pas over allerlei andere zaken nadenken.

Misschien ga je een training volgen om je schrijfvaardigheden te verbeteren of om contacten met andere schrijvers op te doen. Misschien ga lezen e/o reizen om inspiratie op te doen. Misschien ben je opzoek naar feedback. Misschien ben je al in een vergevorderd stadium en wil je wat meer weten of het uitgeef proces. Hoe het ook zij, je bent nu hier en lees gerust verder.

Heden ten dage, vandaag de dag, kun je vrijwel zonder problemen je boek uitgeven, je stapt naar een drukker en ze drukken je boek, of je stapt naar een uitgever. Maar naar wat voor uitgever ben je opzoek? Er zijn heel veel uitgevers waar je terecht kunt maar bij de gerenommeerde uitgevers word je misschien afgewezen, je hebt er misschien al een paar benaderd en je bent misschien al eens, of vaker, afgewezen. Het landschap ligt bezaaid met uitgevers die wel bereid zijn je boek te publiceren maar dan begint het pas echt. Zijn de voorwaarden goed? Is de kwaliteit van mijn gedrukte boek goed? Vaak klinkt het goed, maar is het dat ook?

Heb je ooit stilgestaan bij de vraag waarom je boek is afgewezen? Zo niet, dan is nu het moment omdat te gaan doen. Er kunnen talloze redenen zijn waarom een boek wordt afwezen, en dat heb je niet altijd zelf in de hand. Heel belangrijk is de vraag of je boek goed is geschreven, en dan bedoel ik goed genoeg voor een (gerenommeerde) uitgever. Natuurlijk zijn je vrienden en familie erg enthousiast, maar zijn andere lezers en misschien collega-schrijvers ook enthousiast? Hoe lastig het soms ook kan zijn stel je open voor de commentaren van anderen ze kunnen je verder helpen en je kunt altijd negeren wat je echt niet aanspreekt maar soms doet het pijn om beter te worden, daar kunnen anderen schrijvers over meepraten.

Wat je kunt doen:
Kom in contact met andere schrijvers. Word lid van schrijvers of dichters platformen op social media, facebook heeft tal van dat soort groepen. Vraag feedback op je werk. Doe mee aan schrijfwedstrijden (staat altijd leuk op je boek of cv als iets gewonnen hebt), je kunt ook jury lid worden van dergelijke wedstrijden. Treed op in den lande, of de lokale bibliotheek. Maak mensen enthousiast over waar je bezig bent. Je kunt schrijftrainingen en workshops volgen je kunt zelfs, als je dat zou willen, naar de schrijversacademie. Maar bovenal, zorg dat je het leuk hebt met wat je doet.

Redactie:
Een goede redactie is onontbeerlijk, zowel voor het boek als de reputatie van de schrijver en de uitgever. Redactie gaat niet alleen over spel- en grammaticafouten maar ook consistentie (was die auto niet eerst rood maar nu opeens groen?), anachronisme (een straaljager in het pleistoceen), onduidelijkheden in je verhaal, goed opbouwende volgorde, te veel of te weinig informatie en al dat soort zaken.

Voor je naar een uitgever stapt is het een goede zaak om op z’n minst over deze zaken te hebben nagedacht. Bij de collega’s van uitgeverij Just Publishers publiceerde gerenommeerd schrijfster Maria Genova het boek ‘Hoe schrijf je een bestseller?’ wij bevelen het boek van harte aan. Daarnaast geeft zij workshops, redactie en adviezen die betaalbaar zijn bovendien kun je met de bon in het boek een gratis sessie bijwonen. Uitgevers zullen zelf ook een redactieronde willen uitvoeren maar het helpt als het aangeboden manuscript al een behoorlijk eind op weg is.

Hoe schrijf je een bestseller?
ISBN: 9789089755629
Auteur: Maria Genova
Uitgever: JP
www.mariagenova.nl

Zoek een uitgever:
Als je opzoek gaat naar een uitgever is het heel verstandig om te kijken of ze een zgn. modelovereenkomst aanbieden aan hun auteurs, dat is niet in alle gevallen zo, en hoewel wijzelf ook niet met het modelcontract werken is het wel een goed uitgangspunt en vormt het de basis van onze contracten. Bovendien moet je heel goed uitkijken dat je niet in een wurgcontract terecht komt met een uitgever dat kan voor nare situaties zorgen. Navraag bij de Auteursbond kan nooit kwaad, en de Auteurbond heeft ook allerlei leuke cursussen en trainingen. Bovendien kun je op internet altijd even googlelen om te zien of er negatieve reacties zijn op een uitgever en wat die dan precies inhouden.

Belangrijk is dat jij je op je gemak of thuis voelt bij een uitgever en dat je een goede band met je contactpersoon kan opbouwen, vertrouwen is daarin essentieel. Ga niet over een nacht ijs en kijk goed naar alternatieven.

Zelf publicatie is altijd een optie, maar overweeg voor welke vraagstukken je komt te staan, distributie, promotie, verkoop, boekdrukken, redactie, kosten-baten, crowdfunding, etc.

Royalty’s en Lira:
De meeste uitgevers zullen je 10% opbrengsten aanbieden over de bruto verkoopprijs van je boek ex btw per verkocht exemplaar. Het is op zich niet veel maar het is wel de gangbare regeling in Nederland.

Het is voor een schrijver heel verstandig om je bij Lira aan te melden. Er zijn twee vormen van aansluiting eentje waarbij je Lira machtigt om namens jou je verdiensten binnen te halen die je niet of nauwelijks zelf kunt innen, zoals de zgn. leenrechtvergoeding, en eentje waarbij je Lira daarnaast machtigt om namens jou te onderhandelen over de film en theater rechten op je boek. Het kost jou persoonlijk niets en het levert je misschien toch een klein bedrag op.

Exclusieve licentie:
Er zijn twee soorten licenties, de exclusieve licentie en de niet-exclusieve licentie. Bij een exclusieve licentie is alleen de licentienemer [bijv. een uitgeverij] bevoegd om het werk op de afgesproken manier te gebruiken. Bij een niet-exclusieve licentie mag de auteursrechthebbende partij [bijv. een schrijver of musicus] het werk ook aan anderen licentiëren [zo worden bijv. muziekstukken niet exclusief aan een radiostation gelicentieerd].

Let, bij het afsluiten van je exclusieve licentie met de uitgever, erop dat je goed betaald krijgt en wat er precies gebeurd met je auteursrechten. Het komt voor dat uitgeverijen vragen of eisen dat je je auteursrecht (tijdelijk) aan hen overdraagt let dan heel goed op de voorwaarden. Zo kan het zijn dat je uitgever dus ineens kan besluiten over jou film of theater rechten. Vraag desnoods een jurist om naar je contract te kijken, liefst iemand met een specialisatie in auteursrecht.

Let ook op dat je de rechten die je eerder aan Lira hebt overgedragen niet ook aan je uitgever kunt overdragen. Meld je uitgever dus dat je bij Lira bent aangesloten (als dat het geval is natuurlijk).

Promotie:
Vergis je niet, een boek uitgeven is hard werken. Een uitgever kan hierin van alles voor je betekenen, maar niet alles. Je bereikt het meeste met zelf lezingen en presentaties geven eventueel voorleessessies, boekbesprekingen, interviews geven bij de lokale of landelijke media, doe mee aan schrijfwedstrijden, etc.

Heel veel succes met je boek en we lezen graag van je.
Jeroen van Luiken-Bakker, eigenaar Ahvô Braiths